W tym gościnnym blogu napisanym przez Henrika Norholta, Chief Science Officer w Ergobaby Inc.omawiamy niektóre aspekty rozwoju dziecka w pierwszym roku życia i tego, jak może się to wiązać z idealnymi pozycjami do noszenia. Mamy nadzieję, że pomoże Ci to w dokonywaniu świadomych wyborów dotyczących rodzajów nosidełek i pozycji, w których będziesz cieszyć się swoim dzieckiem na każdym etapie.
Potrzeba stymulacji mózgu
Zacznijmy od potwierdzenia podstawowej idei, że dobrze jest, aby dziecko było stymulowane przez rodziców i innych opiekunów. Jednym z kluczowych wyników ogromnej ilości badań przeprowadzonych nad rozwijającym się mózgiem dziecka jest to, jak istotna jest odpowiednia stymulacja. Kiedy dziecko się rodzi, liczba neuronów w jego mózgu odpowiada liczbie neuronów u dorosłych. Brakuje jednak zadziwiającej liczby połączeń, które ostatecznie ukształtują osobowość i inteligencję tego konkretnego dziecka. Połączenia te są tworzone przez i są całkowicie zależne od rodzaju bodźców, które dziecko otrzymuje ze świata zewnętrznego.
Każde doświadczenie, na które narażone jest dziecko, aktywuje pewną część neuronów w mózgu. Im częściej dane doświadczenie ma miejsce, tym silniejsze stają się połączenia między aktywowanymi neuronami. Jak mawiają neurobiolodzy: "Komórki, które strzelają razem, łączą się razem".
Jednakże, podobnie jak nie ma sensu próbować uczyć noworodka jazdy na łyżwach, niektóre rodzaje stymulacji są bardziej odpowiednie w określonych fazach rozwoju niż inne. Aby zrozumieć, jakie rodzaje stymulacji są odpowiednie i korzystne, musimy przyjrzeć się głównym fazom rozwoju, przez które przechodzi dziecko w pierwszym roku życia.
Trzy etapy rozwoju dziecka
W ciągu pierwszych kilku miesięcy po urodzeniu głównym zadaniem rozwojowym dziecka jest przystosowanie się do życia poza łonem matki. Należy opanować szereg podstawowych funkcji: ssanie, trawienie, oddychanie, wokalizacja, defekacja i widzenie. Są to początkowo wymagające zadania, dlatego dziecko spędza większość czasu w tak zwanych "stanach adaptacyjnych": spanie, senność, marudzenie i płacz. Od czasu do czasu dziecko wynurza się i przechodzi w fazę cichego czuwania, która właśnie taka jest. Dziecko jest spokojne, rozgląda się uważnie i obserwuje świat. A raczej bardzo bliski świat, ponieważ strefa widzenia dziecka jest ograniczona w ciągu pierwszych kilku miesięcy do 20-25 cm. Nawiasem mówiąc, jest to również przybliżona odległość między Twoją twarzą a twarzą dziecka, gdy trzymasz je w ramionach lub karmisz piersią.
1.) Wiek 2-3 miesiące
W wieku około 2-3 miesięcy dziecko zaczyna aktywnie poszukiwać kontaktów społecznych z dorosłymi, wykorzystując swoje spojrzenie i uśmiech, aby przyciągnąć uwagę i zainicjować rozmowy lub zabawne epizody. Matka zwykle odpowiada przesadną mimiką twarzy i wysokim głosem, nazwanym przez genialnego badacza rozwoju dzieci Daniela Sterna językiem "motherese". Odważni ojcowie również spróbują swoich sił w takich rozmowach, gdy zdadzą sobie sprawę, jak niesamowicie zabawne mogą być.
2.) Wiek 2-6 miesięcy
Oznacza to początek fazy, trwającej około trzech lub czterech miesięcy (wiek 2-6 miesięcy), w której dziecko jest intensywnie zainteresowane ludzką twarzą. Zabawa dziecka polega na uczeniu się zasad ludzkich interakcji społecznych, odczytywaniu i interpretowaniu ogromnej liczby wyrazów twarzy, które będą prezentowane przez matkę, ojca i innych opiekunów. W ich dążeniu do angażowania i sprawiania radości dziecku, na zmianę w komunikowaniu się, dziecko nauczy się również tolerować i regulować podekscytowanie, a czasem frustrację, która narasta w każdym epizodzie zabawy. Te niewinnie wyglądające epizody play są neurologicznie istotne w tworzeniu empatii, umiejętności społecznych i komunikacyjnych, zdolności do radości i tolerowania stresu.
3.) Wiek powyżej 6 miesięcy
Od około 6 miesiąca życia, wraz z pojawieniem się koordynacji oko-ręka, uwaga dziecka stopniowo przenosi się na świat przedmiotów. Dziecko staje się również zdolne do poruszania się, początkowo raczkując i wyrusza na explore otoczenia z nowo zdobytą zdolnością do poruszania się. Główni opiekunowie (mama i tata) nie są już w centrum uwagi dziecka, jak to miało miejsce w poprzednich miesiącach. Ich główną rolą staje się pomoc dziecku w rozszyfrowaniu i zinterpretowaniu dwuznacznych sytuacji, w których czuje się ono niepewnie.
Przykładowy test laboratoryjny polega na tym, że dziecko musi przejść przez szklane (przezroczyste) zagłębienie, aby dotrzeć do pożądanego obiektu. Dziecko sprawdza wyraz twarzy matki; jeśli jej twarz wyraża przerażenie lub niepewność, dziecko nie przejdzie przez zagłębienie. Z drugiej strony, jeśli matka poprzez mimikę twarzy zachęci dziecko do kontynuowania, zrobi to. Dziecko wykorzystuje opiekuna do regulowania własnych emocji i zachowań.
Jest to faza, w której dziecko uczy się dzielić uwagę z inną osobą, podążając za kierunkiem spojrzenia opiekuna, a także korzystając z pomocy opiekuna w zdobywaniu przedmiotów znajdujących się poza jego zasięgiem, wskazując i sprawdzając, czy opiekun skupia uwagę na pożądanym obiekcie. Dziecko będzie również emocjonalnie przywiązane do głównych opiekunów (zwykle rodziców) i zacznie wykazywać oznaki niepokoju w przypadku separacji i przyjaznych zalotów ze strony nieznajomych, wykorzystując opiekunów jako "bezpieczną bazę".
Jak te fazy rozwojowe odnoszą się do idealnych pozycji do noszenia podczas korzystania z nosidełka?
Pozycja przodem do kierunku jazdy
Przez pierwsze kilka miesięcy dziecko jest bardziej niż zadowolone z noszenia w pozycji przodem do opiekuna. Z rozwojowego punktu widzenia, główne zadania dziecka związane są początkowo z adaptacją do życia poza łonem matki, gdzie z pewnością nie potrzebuje ono nadmiernej stymulacji. Wręcz przeciwnie, w okresie "przebudzenia społecznego" w wieku około 2-3 miesięcy, głównym zainteresowaniem dziecka będzie ludzka twarz, a tutaj pozycja skierowana przodem do wewnątrz będzie nadal idealna dla większości dzieci, ponieważ będą one miały wyraźny widok na twarz opiekuna, która, miejmy nadzieję, będzie ekscytująca i stymulująca. Dziecko może również obserwować twarz opiekuna, gdy komunikuje się z innymi, zapewniając dziecku doświadczenia edukacyjne.
W pierwszym roku życia większość dzieci ułożonych w pozycji przodem do kierunku jazdy zaczyna obracać głowę, aby lepiej widzieć to, co dzieje się za nimi. Biorąc pod uwagę elastyczność szyi dziecka i szeroką strefę widzenia, na którą pozwala ruch oczu, dziecko będzie w stanie uchwycić całkiem sporo otaczającego go środowiska. Zwłaszcza, jeśli dorosły noszący dziecko jest nieco czujny na sygnały dziecka i wspomaga jego wysiłki, aby chłonąć świat, obracając się odpowiednio na bok. Jeśli to rozwiązanie sprawdza się w Twoim przypadku, a Twoje dziecko jest zadowolone, zdecydowanie zalecamy trzymanie dziecka w pozycji przodem do kierunku jazdy.
Pozycja przednia skierowana na zewnątrz
Jednak niektóre dzieci wyraźnie sygnalizują poprzez protesty, że pozycja przodem do kierunku jazdy nie jest już odpowiednia, aby zapewnić odpowiednią stymulację wzrokową. To tak, jakby komunikowały - "Chcę zobaczyć cały świat". Jeśli dziecko jest w stanie podnieść głowę, co jest bardzo prawdopodobne na tym etapie, można ją przesunąć do pozycji na plecach lub biodrach lub do pozycji przodem na zewnątrz, o ile dziecko jest ergonomicznie podparte.
Zalecamy jednak korzystanie ze strony skierowanej przodem do kierunku jazdy przez bardzo krótki czas w spokojnym i dobrze znanym otoczeniu (najlepiej dobrze znanym dziecku), o ile dziecko ma kontrolę nad głową i szyją, a jego podbródek może opuścić górną część panelu, gdy jest skierowany przodem do kierunku jazdy.
Należy pamiętać, że apetyt dziecka na przodem na zewnątrz może być przejściową fazą, przez którą przechodzi. Możesz stale eksperymentować z układaniem dziecka przodem do kierunku jazdy i obserwować, jak na to reaguje. Wiele dzieci, które przez pewien czas chciały leżeć w pozycji przodem na zewnątrz, po kilku tygodniach powracało do preferowania pozycji przodem do kierunku jazdy.
Przełączanie z przodu na zewnątrz
Niemowlęta mogą łatwo stać się nadmiernie pobudzone i przytłoczone, więc w pozycji przodem do kierunku jazdy, jeśli dziecko stanie się niespokojne lub wybredne, zalecamy powrót do pozycji przodem do kierunku jazdy lub wypróbowanie pozycji na plecach lub biodrach. Zwróć także uwagę na oznaki, że Twoje dziecko jest zahipnotyzowane lub wciągnięte w otoczenie bez możliwości oderwania się, ponieważ często jest to znak, że dziecko czuje się niepewnie i dlatego musi stale monitorować sytuację, zamiast po prostu dostroić się i szukać uspokojenia przytulając się do opiekuna. Niemowlęta dobrze reagują, gdy widzą swojego opiekuna, a rodzice mogą dostrzec więcej wskazówek, gdy widzą twarz dziecka. Nie zaleca się noszenia dziecka przodem do kierunku jazdy przez dłuższy czas, ponieważ może to zakłócać zdolność rodziców do reagowania i komunikowania się z dzieckiem.
Gdy dziecko znajduje się w pozycji przodem do kierunku jazdy, nie ma ono wyraźnego widoku na twarz opiekuna. Jest to szczególnie problematyczne w fazie noworodka, gdzie interakcje z twarzą opiekuna są kluczowe dla optymalnego rozwoju neurologicznego mózgu dziecka.
Ale także w miesiącach następujących po tym okresie dziecko będzie często odwoływać się do twarzy opiekuna w celu interpretacji niejednoznacznych sytuacji. Brak możliwości odniesienia się do twarzy opiekuna może powodować niepotrzebny stres u dziecka, a jeśli będzie się powtarzać, może zagrozić jego podstawowej zdolności do regulowania reakcji na stres, co w dłuższej perspektywie może być szkodliwe dla zdrowia psychicznego i fizycznego w wieku dorosłym.
Pozycja żabiej nogi
Najlepszą pozycją do promowania zdrowego rozwoju kręgosłupa i bioder jest pozycja rozkroku lub "pozycja żabiej nogi", jak niektórzy ją nazywają. W rzeczywistości jest to pozycja, w której umieszcza się dzieci w ortezie, gdy zdiagnozowano dysplazję stawu biodrowego, ponieważ pozycja ta stymuluje optymalny wzrost stawów biodrowych. Cały ciężar dziecka spoczywa na pachwinie, a nóżki zwisają prosto w dół, co po prostu nie jest optymalne z fizjologicznego punktu widzenia rozwoju. Dlatego też zalecamy noszenie dziecka w nosidełku , które w pełni wspiera pozycję siedzącą lub rozkroczną.
Przód skierowany do wewnątrz VS. skierowany na zewnątrz
Innym powodem, dla którego zalecamy stosowanie pozycji przodem do kierunku jazdy przez bardzo krótki czas, jest wygoda rodzica. Gdy dziecko jest zwrócone przodem do kierunku jazdy, plecy opiekuna mogą być dodatkowo obciążone, ponieważ trudniej jest nosić ładunek, który jest zwrócony w przeciwnym kierunku. Z tego powodu należy używać ergonomicznej pozycji przodem na zewnątrz przez krótkie okresy czasu, przełączając się na pozycję biodrową lub tylną, jeśli zaczniesz odczuwać obciążenie dolnej części pleców.
Zdecydowana większość dzieci będzie całkowicie zadowolona z pozycji przodem do kierunku jazdy po ukończeniu 6 miesiąca życia, a wiele nawet do 12 miesiąca życia, i jest to optymalna pozycja, którą zalecamy.
Wiek, w którym niektóre dzieci mogą zaprotestować przeciwko noszeniu przodem do kierunku jazdy, może się znacznie różnić, odzwierciedlając duże zróżnicowanie zarówno wrodzonego temperamentu dzieci, jak i ich bezpośredniego otoczenia. W przypadku środowiska, niektórzy rodzice przechodzą przez trudne chwile w pierwszym roku życia dziecka, które mogą być całkowicie niezwiązane z dzieckiem. Napięte środowisko rodzinne może sprawić, że dziecko będzie szukało komfortu i bezpieczeństwa swoich opiekunów i skupi się na tej niezwykle ważnej relacji, zanim zacznie przyjmować świat. Zaniechanie, z jakiegokolwiek powodu, zapewnienia bezpiecznego środowiska rodzinnego i jednocześnie próba naiwnego wymuszenia na dziecku przedwczesnej niezależności poprzez noszenie przodem na zewnątrz może być szkodliwe dla zdrowego rozwoju dziecka.
Pozycja tylna
Pozycja na plecach jest zwykle stosowana, gdy dziecko staje się zbyt ciężkie, aby nosić je z przodu lub na biodrze. W przypadku większości rodziców ma to miejsce przy wadze około 10 kg, gdy dziecko ma około roku.
Optymalna pozycja do noszenia
Kluczowym podstawowym zrozumieniem wymaganym do określenia, która pozycja noszenia jest optymalna, jest to, że normalny rozwój zdrowego dziecka zawsze przebiega od początkowej potrzeby dużej ilości fizycznej bliskości i interakcji między rodzicem a dzieckiem do większej niezależności i ciekawości świata. Należy jednak pamiętać, że stopniowo zwiększająca się eksploracja świata przez dziecko wymaga ciągłego wsparcia ze strony opiekuna. A to wsparcie jest idealnie zapewnione przez dziecko, które jest w stanie wykorzystać twarz opiekuna jako aktywnego interpretatora ogromnej ilości zupełnie nowych, a zatem potencjalnie stresujących sytuacji. Dlatego też, w większości przypadków, dziecko najlepiej czuje się, gdy jest zwrócone twarzą do Ciebie.
Z tych wszystkich powodów zdecydowanie zachęcamy do noszenia dziecka przodem do kierunku jazdy tak długo, jak to możliwe, niezależnie od tego, czy dziecko jest umieszczone z przodu, na biodrze czy na plecach. W szczególnych i wyjątkowych okolicznościach opisanych powyżej, można również uciec się do noszenia dziecka w pozycji przodem na zewnątrz przez krótsze okresy czasu.
Przesłaniem jest podążanie za wskazówkami dziecka. Uznajemy, że rodzice najlepiej znają swoje dzieci, więc wybierz pozycję, która będzie najlepsza dla Ciebie i Twojej rodziny, biorąc pod uwagę powyższe rozważania.
Ten gościnny blog został napisany przez:
Dr Henrik Norholt jest członkiem Światowego Stowarzyszenia Zdrowia Psychicznego Niemowląt. Posiada tytuł doktora na wydziale LIFE Uniwersytetu Kopenhaskiego i jest mieszkańcem Kopenhagi w Danii. Od 2001 roku bada skutki noszenia dzieci w odniesieniu do ich rozwoju psychicznego i motorycznego poprzez badania naturalistyczne.
Aktywnie angażuje się w badania nad obecnymi i przeszłymi badaniami nad noszeniem dzieci poprzez swoją dużą międzynarodową sieć lekarzy rodzinnych, położnych, położników, pediatrów i psychologów dziecięcych.